Prawdopodobnie w każdym polskim mieście znajduje się taka dzielnica czy osiedle, które przez lata zyskały opinię miejsc szczególnie niebezpiecznych. Lublin nie jest pod tym względem wyjątkiem. Ścisłe centrum Lublina to przestrzeń z jednej strony atrakcyjna turystycznie i kulturalnie, z drugiej zaś borykająca się z licznymi problemami zarówno o charakterze przestrzennym, infrastrukturalnym, jak i społecznym. Jednym z nich jest diagnozowany w ostatnich latach niski poziom bezpieczeństwa na tym terenie. Gmina Lublin, dostrzegając te problemy, postanowiła sprostać im w ramach procesu rewitalizacji. Zasadniczy cel podejmowanych działań rewitalizacyjnych stanowiła poprawa komfortu zamieszkania, w tym także podniesienie poziomu bezpieczeństwa mieszkańców.

Po wdrożeniu pewnych działań naprawczych postanowiono zbadać, jak kształtuje się subiektywna opinia mieszkańców na temat poczucia bezpieczeństwa. Pierwsze tego typu badania przeprowadzono w roku 2016. Zostały one powtórzone dwa lata później, aby sprawdzić, czy widoczne są zmiany. W tym celu w sierpniu 2018 roku nasza firma zrealizowała na zlecenie Gminy Lublin badania ankietowe wśród 300 pełnoletnich mieszkańców obszaru dawnego Podzamcza i ul. Lubartowskiej oraz 6 indywidualnych wywiadów z pracownikami Policji i Straży Miejskiej, którzy na co dzień pełnią obowiązki służbowe na tym terenie. Dodatkowo analizy z 2016 roku uzupełnione zostały o nowe dane tak, by możliwe było przedstawienie jeszcze pełniejszego obrazu zjawisk.

Aby zapewnić możliwie największą skuteczność badań, nasi ankieterzy zapukali do drzwi mieszkańców obszaru i z każdym rozmawiali w miejscu jego zamieszkania. Mimo towarzyszących nam początkowo obaw związanych z bezpośrednią formą realizacji badania, wynikających w głównej mierze ze stereotypowych opinii, jakie o ul. Lubartowskiej i jej otoczeniu krążą w przestrzeni miejskiej, przebiegły one sprawnie, a z relacji ankieterów wynika, że również w atmosferze życzliwości i otwartości. Mieszkańcy chętnie udzielali odpowiedzi, sugerowali, jakie zmiany warto wprowadzić, by na obszarze dawnego Podzamcza i ul. Lubartowskiej żyło się bezpieczniej, wskazywali również na mapie obszaru tereny, na których występują konkretne zdarzenia zagrażające bezpieczeństwu. Skutecznie zrealizowane badania utwierdziły nas w przekonaniu, iż nie warto ulegać stereotypom, gdyż pozornie trudna społeczność okazała się być znacznie bardziej skłonna do wyrażania spostrzeżeń i przemyśleń, niż można było tego oczekiwać. Wypowiedzi badanych wyraźnie wskazywały na ich troskę o swoje otoczenie, mimo świadomości negatywnego postrzegania tej części miasta i jej mieszkańców przez osoby zamieszkujące pozostałe dzielnice Lublina.

Uzyskane informacje uzupełniono interpretacją danych statystycznych oraz rozmowami z Policjantami i Strażnikami Miejskimi, których opinie i spostrzeżenia pogłębiły wiedzę o analizowanym terenie. Zastosowanie zarówno ilościowej, jak i jakościowej metody badawczej zapewniło kompleksowość prowadzonych analiz.

Wyniki badań nie napawają jednak optymizmem. Zgromadzone dane wskazują bowiem, że obszar dawnego Podzamcza i ul. Lubartowskiej nie jest terenem bezpiecznym. W ocenie mieszkańców występuje tu wiele niepożądanych zjawisk, poziom przestępczości jest dość wysoki, a w odniesieniu do pozostałych dzielnic Lublina teren ten oceniony został jako znacznie mniej bezpieczny. W ciągu ostatnich dwóch lat poczucie bezpieczeństwa uległo zmniejszeniu. Rezultaty badań pokazują zatem, że konieczne jest podjęcie konkretnych działań zmierzających do poprawy sytuacji na tym terenie.

Prace nad projektem były dla nas bardzo inspirujące. Spotkania z mieszkańcami, jak również rozmowy z przedstawicielami Policji i Straży Miejskiej rzuciły zupełnie nowe światło na sytuacje obserwowane w mieście, w którym od lat prowadzimy naszą działalność i które, jak by się mogło wydawać, bardzo dobrze znamy. Zdobyte doświadczenia uwrażliwiły nas na problemy mieszkańców tego obszaru, pozwoliły lepiej zrozumieć ich sytuację oraz przyczyny stereotypowego postrzegania ul. Lubartowskiej i jej otoczenia w przestrzeni miejskiej.

Z dumą prezentujemy efekt 5-miesięcznych prac nad tym projektem, którym jest raport z badań dostępny pod adresem: http://www.projekty.lublin.eu/sites/default/files/raport_z_badan_lublin.pdf

Miastu Lublin życzymy sukcesów we wdrażaniu działań sprzyjających poprawie bezpieczeństwa na obszarze dawnego Podzamcza i ul. Lubartowskiej, dziękując jednocześnie za owocną współpracę nad projektem. Serdeczne podziękowania kierujemy także do mieszkańców oraz Policjantów i Strażników Miejskich, którzy wzięli udział w badaniach społecznych, zaś Komendzie Wojewódzkiej Policji w Lublinie, Komendzie Miejskiej Policji w Lublinie, Straży Miejskiej Miasta Lublin oraz Urzędowi Miasta Lublin dziękujemy za udostępnienie danych statystycznych, bez których realizacja projektu nie byłaby możliwa.